ดินทองสังฆภัณฑ์ ธรรมะออนไลน์

การฝึกสมาธิเบื้องต้น ผู้จะเริ่มบำเพ็ญสมาธิ พึงจุดเครื่องสักการบูชาพระรัตนตรัย คือ ธูปเทียน แล้วนั่งคุกเข่า ประนมมือ กล่าวคำนอบน้อมบูชาพระรัตนตรัย ตามลำดับดังต่อไปนี้

คำบูชาพระรัตนตรัย

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะฯ (ว่า ๓ จบ)

อิมินา สักกาเรนะ พุทธัง อะภิปูชะยามิ

อิมินา สักกาเรนะ ธัมมัง อะภิปูชะยามิ

อิมินา สักกาเรนะ สังฆัง อะภิปูชะยามิฯ

คำนอบน้อมพระรัตนตรัย

อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา, พุทธัง ภะคะวันตัง อะภิวาเทมิ ฯ (กราบ)

สะหวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม, ธัมมัง นะมัสสามิฯ (กราบ)

สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ, สังฆัง นะมามิ ฯ (กราบ)

คำแผ่เมตตา

อะหัง สุขิโต โหมิ นิททุกโข อะเวโร อัพพยาปัชโฌ อะนีโฆ สุขี อัตตานัง ปะริหะรามิ ฯ

(ขอข้าพเจ้าจงถึงความสุข ปราศจากความทุกข์ ไม่มีเวร ไม่มีภัย ไม่มีความคับแค้นใจ จงมีความสุขกายสุขใจ รักษาตนให้พ้นจากทุกข์ภัยทั้งปวงเถิด ฯ)

สัพเพ สัตตา สุขิตา โหนตุ นิททุกขา อะเวรา อัพยาปัชฌา อะนีฆา สุขี อัตตานัง ปะริหะรันตุ ฯ

(ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงจงถึงความสุข ปราศจากความทุกข์ ไม่มีเวร ไม่มีภัย ไม่มีความคับแค้นใจ จงมีความสุขกายสุขใจ รักษาตนให้พ้นจากทุกข์ภัยทั้งปวงเถิด ฯ)

คำบูชาพระรัตนตรัยด้วยการบำเพ็ญสมาธิ

อิมายะ ธัมมานุธัมมะปะฏิปัตติยา ระตะนัตตะยัง ปูเชมิ ฯ

(ข้าพเจ้าขอบูชาซึ่งพระรัตนตรัย ด้วยการประพฤติธรรมอันสมควรแล้วแก่ธรรมนี้ ฯ จบแล้วกราบ ๑ ครั้ง แล้วนั่งบำเพ็ญสมาธิ)

วิธีนั่งบำเพ็ญสมาธิ

ผู้บำเพ็ญสมาธิพึงนั่งขัดสมาธิราบ คือ ขาขวาทับขาซ้าย มือขวาทับมือซ้าย วางมือหงายไว้บนหน้าตัก ตั้งตัวตรงมองทอดสายตาไปข้างหน้าประมาณ ๒ ศอก แล้วหลับตา มีสติสัมปชัญญะระลึกรู้สึกตัวอยู่เสมอ กำหนดลมหายใจเข้า-ออก พร้อมกับระลึกถึงพระพุทธคุณเป็นอารมณ์

คำบริกรรมขณะบำเพ็ญสมาธิ

ผู้บำเพ็ญสมาธิ พึงนึกถึงคำบริกรรมตามวิธีอานาปานัสสติ คือ การกำหนดลมหายใจเข้า-ออก พร้อมกับพุทธานุสสติ ดังนี้

ขณะหายใจเข้า นึกถึงพระพุทธคุณว่า “พุธ”

ขณะหายใจออก นึกถึงพระพุทธคุณว่า “โธ”

พึงมีสติสัมปชัญญะระลึกรู้สึกตัวอยู่เสมอ กำหนดถึงลมหายใจเข้า-ออก และพระพุทธคุณควบคู่กันอย่างนี้ตลอดไป

กำหนดเวลานั่งบำเพ็ญสมาธิ

ผู้เริ่มบำเพ็ญสมาธิ ควรนั่งบำเพ็ญสมาธิด้วยระยะเวลาสั้น ๆ เพียง ๑๐-๑๕ นาทีไปพลางก่อน ครั้นเมื่อร่างกายเกิดความเคยชินต่อการนั่งแล้ว พึงเพิ่มเวลานั่งให้มากขึ้นตามลำดับ

เวลานั่งสมาธิเหมาะที่สุดคือ เวลากลางคืนก่อนนอนซึ่งเป็นเวลาเงียบสงัดเหมาะแก่การบำเพ็ญสมาธิ

ก่อนจะเลิกนั่งบำเพ็ญสมาธิ พึงลุกขึ้นนั่งคุกเข่า กราบพระรัตนตรัย ๓ ครั้งก่อน แล้วจึงเลิกนั่ง ฯ

ร่วมแบ่งปันบทความนี้ผ่าน